تاریخ انتشار:1400/01/28 17:56 تعداد بازدید:191

روش تدریس و انواع شیوه های نوین یادگیری

روش تدریس و انواع شیوه های نوین یادگیری و یاددهی



روش های مدرن آموزشی که بیشتر با نام روش تدریس مدرن شناخته شده اند بر پایه فعالیت ذهن و تمرکز بیشتر بر روی فرآیند یادگیری است. روشی که دانش آموز هدف قرار می گیرد و با یک برنامه ریزی درست و مدون به سمت افزایش مهارت، فراگیران را سوق می دهند.
نکته قابل ملاحظه در شیوه های نوین آموزشی این است که معلمان و مربی تنها نقش راهنما را ایفا کنند تا فراگیر بتواند بر روی اهداف متمرکز شود.
در طول سالیان متمادی تغییرات قابل توجهی در سبک تدریس ایجاد شد اما با این وجود بخش هایی از آموزش همچنان تکرار می شوند. یک نکته مهم این است که در شیوه های نوین آموزشی با همه فراگیران به یک سبک رفتار نمی شود.فعالیت هایی مانند پرسش و پاسخ، انجام روش های علمی، همکاری و انجام کار گروهی و به عبارت کلی آموزش مبتنی بر انجام فعالیت در دستور کار شیوه های نوین آموزشی قرار دارند.
دلایل ظهور شیوه های نوین آموزشی
علم و دانش روز به روز درحال پیشرفت است به طوری که افراد برای همگام شدن با تکنولوژی های روز دنیا به ذهن های خلاق و مبتکر نیاز دارند. برای همسو شدن با دنیای مدرن و پیشرفته، شیوه های نوین آموزشی تنها راه بقا است. بنابراین نیاز است تا فراگیران برای نسل های بعدی و قرن های آینده آماده شوند. با دنیای تکنولوژی آشنا شوند و بتوانند فرصت های مناسب رشد و ترقی را ایجاد کنند.
برای کاهش نرخ بیکاری در جامعه نیازمند تربیت افراد ماهر و مسلط به امور فنی هستیم و این امر میسر نمی شود مگر با آموزش افراد زیر نظر یک ستون آموزشی قوی که بر پایه روش های نوین آموزش بنا شده اند. هنوز هم دیده می شود که در بسیاری از مدارس در پایه های مختلف ابتدایی، دوره متوسطه اول و دوره متوسطه دوم همچنان از گچ و تخته استفاده می شود این درحالی است که شیوه های نوین آموزشی دیگر نیازی به تکرار و تمرین بر سر یک موضوع خاص را رد می کنند و سعی می کنند با پخش فیلم های آموزشی و بازی های خلاقانه دانش آموزان را درگیر آموزش کنند. همین امر سبب می شود مهارت دانش آموزان افزایش یابد و آن ها را برای مقابله با هر نوع چالشی آماده می کند.
به عبارتی روش های نوین تدریس مهم ترین راه پاسخگویی به نیازهای جامعه مدرن است.
ویژگی های شیوه های نوین آموزشی
عناصر سازنده یک شیوه نوین آموزشی عبارتند از:
یادگیری محور، فعالیت محور، منابع معتبر آموزشی، فعالیت تعاملی با طبیعت، همکاری بین افراد که در ادامه به توضیح هریک خواهیم پرداخت
یادگیری محور
یکی از ویژگی های روش تدریس نوین یادگیری محور بودن ان است بدین معنی که تمام فرآیند یادگیری متوجه فراگیران است و معلم یا مربی در نقش یک راهنما خواهد بود. به عبارت دیگر تسلط کامل بر محیط آموزشی با فراگیر است.
فعالیت محور
پایان دوره تکرار و تمرین بی فایده است. دانش آموزان باید یاد بگیرند در تعامل با افراد دیگر و گروه های کوچک که در محیط کلاس شکل می گیرد فعال باشند و برای یادگیری وارد میدان عمل شوند.
جستجو و تفحص در میان منابع و طبیعت
در گذشته یک کتاب درسی برای دانش آموزان تعریف می شد و همه دانش آموزان در یک سطح تعریف می شدند. همه موظف بودند یک نوع تمرین در منزل داشته باشند و برای ارائه در کلاس آماده می شدند. اما شیوه های نوین آموزشی به مربی این امکان را داد تا برای دانش آموز با بهره های هوشی متفاوت تکالیف متفاوتی را مشخص کند.
همکار همتا
بدین معنا که فراگیران می آموزند با انجام فعالیت های آموزشی به طور مشارکتی مباحث را یاد بگیرند و همچنین از کار رقبا خود قدردانی کنند. به عبارتی معنای درست آموزش و یادگیری همراه با رقابت سالم در برنامه درسی گنجانده می شود.

روش های نوین تدریس مانند سایر علوم و در تمامی جنبه های علم و دانش در طول زمان به مراتب تکامل پیدا کرد و روز به روز پیشرفته تر شد. پیش تر تنها راه ارتباطی میان فراگیری علم و دانش بین دانش آموزان مربیان و معلمان بودند که پس از گذشت مدت زمانی کتاب های کمک اموزشی، سی دی ها و فیلم های آموزشی و ... به این پل ارتباطی اضافه شدند.
پیشرفت تکنولوژی انقلاب عظیمی در بخش آموزش ایجاد کرد.
کم کم دانش آموزان و معلمان با انجام فعالیت های تحقیقی و خارج از مدرسه یاد گرفتند که تنها بر کتب درسی تکیه نکنند. اینترنت راه گشای بسیاری از تحقیقات شد و منابع و اطلاعات خوبی در زمینه آموزش در اختیار دانش آموزان قرار داد تا جایی که بخشی از دانشی که فراگیر در کلاس ارائه می داد برای مربی هم تازگی داشت و سیستم آموزش تا حدودی زیادی تنها مربی محور نبود.

افزایش بازدهی و راندمان آموزش
پس از صحبت با چند معلم به نتایج جالبی درباره افزایش بازدهی آموزش در کلاس های درس رسیدیم که به چند مورد از آن اشاره می کنیم:
  • شاگرد محور
به گفته یک مربی، درست است که در مرکز توجه بودن را همه افراد دوست دارند اما سر کلاس درس این قضیه صادق نیست. تا زمانی که دانش آموزانتان را درگیر تعاملات در کلاس نکنید و اجازه دهید تا مرکز کلاس قرار بگیرند و نقش دانای کل را ایفا کنند بخش مهمی از اموزش را از دست داده اید. 
  • طرح مساله 
ممکن است برای شما هم پیش آمده باشد که در پای تخته بایستید و سوالی را مطرح کنید و 5 الی 6 دانش آموز به نشانه دانستن پاسخ سوال دست خود را بالا ببرند و جواب شما را بدهند. بسیار هم اتفاق افتاده که به دلیل درست بودن پاسخ ها به ادامه درس پرداخته باشید بدون ان که به دیگر دانش آموزان توجه کرده باشید. بهترین راه حل آن است که در هنگام پرسیدن سوال دانش آموزان را دسته بندی کنید و از آن ها بخواهید به صورت مشارکتی به پاسخ برسند. در این صورت فراگیران با یکدیگر تعامل بیشتری خواهند داشت.
  • افزایش استقلال دانش آموزان
داشتن استقلال به دانش آموزان کمک می کند تا صدای خودشان باشند. سعی کنید یادگیری را به علائق شخصی گره بزنید به عبارتی دیگر به دانش آموزانتان این اجازه را بدهید که برای انجام پژوهش و تحقیقات موضوع مقالات خود را انتخاب کنند. مطمئن باشید با این شیوه دانش آموزانتان توانمندتر می شوند.
  • روابط
سعی کنید روابطه حسنه خود را با دانش آموزانتان خارج از محیط کلاس نیز حفظ کنید. به بیان دیگر ایجاد پروژه هایی به صورت تیمی و یا حتی ساخت فیلم های آموزشی می تواند به مداومت روابط حسنه کمک کند و در نتیجه به هدف خود یعنی علاقه مند سازی دانش آموز به درس و یادگیری، نزدیک تر شده اید. از صحبت های واقعی و به عبارتی درد و دل کردن غافل نشوید. اجازه بدهید دانش آموزان از احساسات واقعیشان نسبت به کلاس و تدریس شما چه در کلاس خصوصی و چه در کلاس های حضوری برایتان بیان کنند.
  • بازخوانی مطالب 
به تازگی دیده شده که اگر در مجله یا روزنامه به مطلبی برخوردید که جالب بود آن را با دانش آموزانتان به اشتراک بگذارید تا آن ها هم از این استراتژی استفاده کنند و سعی در پیدا کردن مطالبی کنند که برای شما جالب باشد. می توان حدس زد چه اتفاقی در حال افتادن است خوانندگان قوی، نویسنگان بهتری هستند. این دانش آموزان در دروس انشا و نگارش خود در سطح بالاتری به نسبت دیگر دانش آموزان قرار خواهند گرفت.
  • تشویق 
در شیوه های نوین آموزشی تاکید بر این است که برای تشویق دانش آموزان نیازی به صبر کردن تا پایان سال نیست. هر لحظه که متوجه پیشرفت و ترقی دانش آموزتان شدید هرچند کم، سعی کنید تا دانش آموزتان را مورد تشویق و حمایت قرار دهید. سال های گذشته دانش آموزان باید تا پایان سال و گرفتن کارنامه صبوری می کردند تا بتوانند جایزه ای هرچند ناقابل دریافت کنند که همین کار آموزش را خسته کننده می کرد در نتیجه راندمان و بازدهی را کاهش می داد. در عوض با تجلیل از کوچکترین موفقیت های دانش اموزتان رشد چشمگیری در یادگیری فراگیر خواهید دید.

شیوه های نوین آموزشی علاوه بر تلاش برای پیشرفت و رسیدن به هدف متعالی یادگیری و افزایش سطح سواد اجتماعی، کمک شایانی به افزایش جذابیت کلاس و مربی کرده است. از این رو در کلاس هایی با شیوه های نوین آموزشی دانش آموزان در هر سنی هم که باشند هرگز سال های تحصیلشان را فراموش نخواهند کرد.
سال های تحصیل خودم را به خاطر می آورم. سال چهارم دبستان بودم معلممان با یک تخته آهنی نازک وارد کلاس شد که خیلی هم بزرگ نبود. چند اشکال هندسی به رنگ های مختلف آماده کرده بود و پشت آن ها را آهنربا چسبانده بود. خاطرم هست چقدر برایمان تازگی داشت و چقدر با عشق و علاقه آن سال ریاضی را یاد گرفتیم. 
شیوه های نوین آموزشی برخلاف تکنولوژی هایی که هر روزه به بازار عرضه می شوند و پس از آزمون و خطا به عیوب آن می توان پی برد، خالی از ایراد نیستند. اما به طور کلی با پیشرفت دانش بشر، شیوه های نوین آموزشی به کمک آمدند و در این راستا قدم های محکمی برداشته شد.

شیوه های نوین آموزشی در دوران پاندمی کرونا
کرونا، بیماری قرن. بیماری که به یک باره ظهور کرد و در مدت زمان کمی همه دنیا را فرا گرفت. بسیاری از کسب و کارها که به تازگی رونق گرفته بودند ورشکست شدند و بسیاری دیگر مجبور شدند مدل درآمدزایی خود را تغییر دهند و امیدوار باشند که این تغییرات نتیجه ای جز کسب سود و درآمد نخواهد داشت.
در ابتدای همه گیری ویروس کرونا، بسیاری از افراد آن را جدی نگرفتند و خیال می کردند تا مدت زمان خیلی کمی این ویروس که خود به خود ظاهر شده بود به یکباره هم ناپدید می شود اما این طور نشد. مدارس به یک باره تعطیل شدند و اعلام شد که برای مدت زمانی کوتاهی مجبور به تعطیلی مدارس هستیم. با این حال تعطیلی مدارس روز به روز تمدید شد تا جایی که سیستم آموزشی هم دست هایش را به نشانه تسلیم بالا آورد و در برابر کرونا شکست خورد. این بار اما شیوه های نوین آموزشی به کمک علم آمدند و در دنیای مجازی سر کلاس آنلاین آموزش از سر گرفته شد و مدرسه آنلاین راه اندازی شد. نمونه بارز این مدارس، مدرسه آنلاین استاد سلام است که با وجود تعداد زیادی مدارس و موسسات و آموزشگاه ها از ابتدای تعطیلی مدارس در کنار آن ها بود. مدارس توانستند با ثبت نام در استادسلام، به مدرسه آنلاین تبدیل شوند. 

آموزش برای معلمان


در ابتدای تدریس بسیاری از معلم ها گلایه می کردند که کار کردن در فضای کلاس آنلاین برایشان مشکل است و نیازمند ابزارهایی هستند که تا حدودی برایشان هزیه بر است. برای درس هایی مانند ریاضی چه در کلاس های عمومی ریاضی و چه در تدریس خصوصی ریاضی نیاز به قلم نوری است. ممکن است شما جزو استادهایی باشید که با تهیه فایل های pdf و یا جزوه های پاورپوینت از پس کلاس های ریاضی و فیزیک خود برآیید اما داشتن قلم نوری تا حدود زیادی کیفیت آموزشی شما را افزایش خواهد داد.
در این بخش هم به هر طریقی که می توانستیم به کمک معلم ها آمده ایم. از تهیه فیلم آموزشی گرفته تا جزوه و فایل معلم ها را با آموزش آنلاین آشنا کردیم. در پاسخ به سوال قلم نوری چی بخرم؟ کلی اطلاعات را از زبان خود معلم ها جمع آوری کردیم و اتفاقا اطلاعات خوبی برای خود ما هم شد. می توانید همین حالا این مطلب جذاب را مطالعه کنید.

اما در این میان بودند اساتیدی که به خاطر سن بالا و یا مهارتی که تدریس می کنند و گذارشان به اینترنت نیافتاده بود با اصول اولیه آموزش به صورت آنلاین هم آشنایی نداشتند به عبارتی نیازمند آموزش اصول اولیه کامپیوتر بودند. برای همین منظور هم یکی از اساتید سایت تقبل کرد و طی دو جلسه اصول اولیه و مهم را یادآوری کرد.
حالا تدریس آنلاین جزو شیوه های مهم و نوین در سیستم آموزشی شده است. جدیدترین و بروز ترین شیوه که در خدمت آموزش است. بستر برگزاری کلاس آنلاین از ادوبی کانکت و اسکای روم گرفته تا اپلیکیشن شاد و ... به خدمت گرفته شده اند تا با وجود پاندمی کرونا آموزش فراموش نشود.

شما در جایگاه یک معلم چه شیوه آموزشی را در پیش گرفته اید؟
 یکی از اساتید در حوزه روش تدریس جناب آقای محمد حافظی نژاد هستند که در اینستاگرام ایشان اطلاعات خوبی در اختیار علاقه مندان به یادگیری درج شده. @raveshtadris


الهام بهرامی

امتیاز شما به این مطلب
امتیاز 5 از 1 رای
نظرات
ثبت نظر جدید
هنوز نظری ثبت نشده است.
تماس با ما
تماس از طریق تلگرام تماس از طریق واتس آپ
استاد سلام
Ostad salam online school